Zawodowo i naukowo związany jestem z Uniwersytetem Zielonogórskim. Od początku zajmuję się problematyką szeroko pojmowanej ochrony i dokumentacji zabytków ze szczególnym uwzględnieniem dzwonów, które szerzej prezentuję w zakładce: Historyczne dzwony - są wiodące w moich badaniach na wielu polach, także w wymiarze konserwatorskim, nie są jednak jedynym przedmiotem moich zainteresowań.
Znaczącym obszarem badawczym jest epigrafika na pograniczu polsko-niemieckim i wynikające z niej zagadnienia zabytkoznawcze. Badania epigraficzne w Polsce są obecnie realizowane w wymiarze systematycznym wyłącznie na Uniwersytecie Zielonogórskim. Jest to jedyny ośrodek naukowy w Polsce, który prowadzi systematyczne badania terenowe, publikując wyniki prac dokumentacyjnych w ramach serii "Corpus inscriptionum Poloniae". Na tym polu, począwszy od 2003 roku brałem udział w kilku projektach badawczych finansowanych z Ministerstwa Nauki, a efektem tych badań jest kilka książkowych tomów mojego autorstwa obejmujących powiaty województwa lubuskiego: międzyrzecki - który zainicjował serię CiP, t. X (2006), ponadto świebodziński (2009), sulęciński (2016), strzelecko-drezdenecki (2018), żagański (współautorstwo: Adam Górski, Ryszard Patorski), w zespole pod kierunkiem Joachima Zdrenki (2019). Jestem także autorem suplementu do tomu X, przygotowanego w zespole badawczym przy współpracy z Joachimem Zdrenką i Katarzyną Sanocką-Tureczek (2023) oraz współautorem (wspólnie z Joachimem Zdrenką) tomu XI, z. 1 dla województwa zachodniopomorskiego - powiat gryfiński (2024) oraz z. 3 - powiat choszczeński (wspólnie z Joachimem Zdrenką).
Badania epigraficzne stały się zaczątkiem badań dzwonów, ale również szerzej pojmowanych strat dóbr kultury. To zaś przyczyniło się do kilku znaczących projektów na polu właśnie strat zabytków. Największym z nich był projekt zrealizowany pod moim kierunkiem naukowym, finansowany ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, zatytułowany: "Leihglocken. Dzwony z obszaru Polski po 1945 roku przechowywane na terenie Niemiec" - efektem było przygotowane w 2011 roku, liczące blisko 900 stron opracowanie wydane w ramach serii "Straty Kultury Polskiej", obejmujące ponad 1300 dzwonów, które rozpoznałem na terenie współczesnych Niemiec. Dokumentacja ta obejmuje obszerny komentarz krytyczny do problematyki rekwizycji dzwonów na terenie współczesnych ziem Polski. W sumie materiał ten odnosi się do ok. 2000 obiektów z terenów współczesnej Polski. Publikacja ta doczekała się kilku poważnych recenzji w Niemczech, a jej znaczenie odnosi się do pierwszej po 1945 roku publikacji dokumentacji przygotowanej w czasie II wojny światowej na niemieckich składowiskach rabowanych dzwonów - głównie w Hamburgu. Uzupełnieniem tej publikacji był niewielki projekt zrealizowany w Berlinie a opublikowany w formie książkowej przez Instytut Zachodni w Poznaniu przy współudziale Uniwersytetu Zielonogórskiego (2021), zatytułowany "Dzwony pożyczone. Studia historyczne i prawne nad problematyką strat dóbr kultury". Jest to komentarz do publikacji z 2011 roku, oparty na niepublikowanych dokumentach ukazujących stosunek prawny powojennych Niemiec do zabytków pochodzących z terenów, które po II wojnie światowej przyłączono do Polski. Badania te wywołały dyskusję w Niemczech i przyczyniły się wprost do zwrotu przez stronę niemiecką szeregu dzwonów do Polski. Równolegle do projektu "Leihglocken" realizowałem badania w Norymberdze dzięki stypendium Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej (2009). Bezpośrednim efektem tych prac była książka "Zabytkowe dzwony na Ziemi Lubuskiej. Dokumentacja - ochrona - badania" (2011) oraz moja rozprawa habilitacyjna "Campanae que in confinio sonant. Studium z dziejów ludwisarstwa na pograniczu śląsko-brandenbursko-pomorskim w XIII-XVIII wieku" (2015).
Na kanwie badań zabytków i licznych publikacji w tym zakresie, zajmuję się również problematyką organizacyjną i prawną ochrony dziedzictwa kulturowego w wymiarze naukowym i praktycznym. Na tym polu przy współpracy z samorządami przygotowywałem programy opieki nad zabytkami oraz gminne ewidencje zabytków, zgodnie z Ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, na poziomie gminnym, powiatowym i wojewódzkim - patrz: Programy opieki nad zabytkami. Wszystkie przygotowane przeze mnie dokumenty o charakterze planistycznym i prawnym, zostały przyjęte na podstawie obowiązujących przepisów przez stosowne organy samorządowe i następnie opublikowane w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubuskiego jako obowiązujące (niektóre z nich nadal) w okresie przewidywanym przez ustawę.
Istotnym elementem moich badań jest szeroko pojmowana regionalistyka, z uwzględnieniem studiów nad mikroregionem międzyrzeckim - tu szczególnie istotnym elementem jest powołana w 2003 roku i ciągle realizowana seria naukowa "Ziemia Międzyrzecka w przeszłości", której jestem pomysłodawcą i od początku jej istnienia współredaktorem (w sumie ukazało się od 2003 roku 23 tomy tej serii, niektóre tomy są dostępne są na stronach Zielonogórskiej Biblioteki Cyfrowej oraz nowsze na stronie internetowej krakowskiego wydawnictwa Avalon). Ostatni tytuł na płaszczyźnie badań źródłoznawczych to pierwsza polska krytyczna edycja Kroniki Zacherta - najważniejszego źródła historiograficznego do dziejów Międzyrzecza i zachodniej Wielkopolski (Kraków 2025).
Wśród innych ważniejszych prac zbiorowych, które ukazały się pod moją redakcją wymienię: "Władza i społeczeństwo wobec niemieckiej spuścizny kulturowej na Ziemi Lubuskiej po II wojnie światowej" (Zielona Góra 2010) - wspólnie z Bogusławem Mykietowem; "Ziemia Lubuska. Rozważania o historii i tożsamości regionu" (Zielona Góra 2014) - wspólnie z Tomaszem Nodzyńskim i Joanną Ziębą; "Ziemia Lubuska. Dziedzictwo kulturowe i tożsamość regionu w perspektywie powojennego siedemdziesięciolecia" (Zielona Góra - Gorzów Wielkopolski 2015) - wspólnie z Tomaszem Nodzyńskim; "Biskupstwo Lubuskie 1124/25-2024. 900 lat dziedzictwa" (Kraków 2024) - wspólnie z Grzegorzem Urbankiem. Jestem współredaktorem kilku monografii: Międzyrzecza, Trzciela, Miedzichowa. W obszarze regionalistyki opublikowałem szereg artykułów oraz prac książkowych. Przez pryzmat badań nad regionem w swoich publikacjach skupiam się na zagadnieniach stosunków polsko-niemieckich oraz problematyki Ziem Zachodnich i Północnych Polski, głównie na polu dziedzictwa kulturowego tych obszarów, ale również zagadnień tożsamości i kultury ludności napływowej, jej stosunku do niemieckiego dziedzictwa kulturowego itp. Do ważniejszych publikacji na polu regionalistyki, szczególnie lubuskiej, zaliczam książki: "Ziemia Lubuska. Społeczny wymiar dialogu o przeszłości i tożsamości" (2014) oraz reportaż: "Pogranicze. Przeszłość bez historii..." (2021). Obok książek jestem autorem licznych artykułów publikowanych w czasopismach w całej Polsce, m.in. Przegląd Zachodni, Rocznik Polsko-Niemiecki, Studia Zachodnie, UR Humanities and Social Science, Śląski Kwartalnik Historyczny "Sobótka", Ochrona Zabytków, Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, Santander Art and Culture Law Review, In Gremium, Rocznik Ziem Zachodnich, Studia Epigraficzne i in., a także referatów wygłoszonych podczas wielu konferencji naukowych.
Obecnie przygotowuję projekt NPRH (jest na etapie oceny eksperckiej), dotyczący dokumentacji średniowiecznych dzwonów na Dolnym Śląsku, który ma być realizowany na Uniwersytecie Zielonogórskim.
Ważniejsze projekty naukowe krajowe i międzynarodowe, w których brałem lub biorę udział aktualnie:
Materiały do historii ludwisarstwa w Polsce. Inwentaryzacja dzwonów pochodzących z ziem I Rzeczypospolitej rekwirowanych przez władze austro-węgierskie w latach 1914-1923, NPRH/DN/SP/507508/2021/11, Instytut Sztuki PAN, 2022-2027 (w zespole pod kierunkiem dr. Piotra Jamskiego);
Ocalone Dziedzictwa. Regionalne Izby Pamięci - projekt realizowany przez Ośrodek „Pamięć i Przyszłość” we Wrocławiu ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Jego celem jest wspieranie izb pamięci – depozytariuszy lokalnej i regionalnej pamięci gromadzących i udostępniających dziedzictwo kulturowe - w zakresie zabezpieczenia, dokumentowania oraz ekspozycji ich zbiorów, 2024 (udział w zespole projektowym), koordynator projektu na terenie województwa lubuskiego;
Leksykon i archiwum cyfrowe kultury muzycznej Regionu Kozła, NPRH, nr 11H 20 0118 88, Uniwersytet Wrocławski, Instytut Muzykologii. 2022-2027 (w zespole pod kierunkiem prof. Zbigniewa Przerębskiego);
Inskrypcje na terenach Polski Zachodniej (województwo zachodniopomorskie), NPRH, nr 0359/NPRH9/H11/88/2021, Uniwersytet Zielonogórski, Wydział Humanistyczny, 2022-2027 (w zespole pod kierunkiem prof. Joachima Zdrenki);
Średniowieczne źródła epigraficzne między Śląskiem, Brandenburgią i Pomorzem. Studium krytyczne (stypendium i staż naukowy), Niemiecka Akademia Nauk, Heidelberg, 2025 - 2026 (projekt indywidualny);
Dziedzictwo niemieckiego protestantyzmu w Polsce po 1945 roku. Polityka - własność - pamięć i tożsamość, finansowany ze środków Federalnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Ojczyzny w Berlinie, za pośrednictwem Związku Niemieckich Stowarzyszeń Społeczno-Kulturalnych w Polsce, 2022-2023 (w zespole pod kierunkiem prof. Olgierda Kieca);
Inskrypcje na terenach Polski Zachodniej (województwo lubuskie), NPRH, nr N108 035 31/2234, Uniwersytet Zielonogórski, Wydział Humanistyczny, 2013-2018 (w zespole pod kierunkiem prof. Joachima Zdrenki);
Kulturowo-Historyczny Krajobraz Środkowego Nadodrza - Die kulturgeschichtliche Landschaft des Mittleren Oderraums” - Collegium Polonicum w Słubicach - Polsko-Niemiecki Instytut Badawczy, Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej, 2014-2015 (w zespole pod kierunkiem dr Marty Bąkiewicz);
Inskrypcje na terenach Polski Zachodniej do 1815 r. (województwo lubuskie), NPRH, nr N108 078638, Uniwersytet Zielonogórski, Wydział Humanistyczny, 2010-2012 (w zespole pod kierunkiem prof. Joachima Zdrenki);
Leihglocken. Dzwony z obszaru Polski po 1945 roku przechowywane na terenie Niemiec, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Germanisches Nationalmuseum - Deutsches Glockenarchiv, Norymberga, Straty Kultury Polskiej, 2009-2011 (projekt indywidualny);
Stypendium Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej w Warszawie, Germanisches Nationalmusem - Deutsches Glockenarchiv, Norymberga, 2009 (projekt indywidualny);
Inskrypcje na terenach Polski Zachodniej do 1815 r. (województwo lubuskie), NPRH, nr N108 078638, Uniwersytet Zielonogórski, Wydział Humanistyczny, 2006-2009 (w zespole pod kierunkiem prof. Joachima Zdrenki).
Wykaz szczegółowy wszystkich publikacji od 2001 roku na stronie Uniwersytetu Zielonogórskiego:
